Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce yolda \u00e7ok sevdi\u011fim bir arkada\u015f\u0131m\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Durup nas\u0131l oldu\u011funu, ailesinin nas\u0131l oldu\u011funu sordum. Bana bakt\u0131, al\u00e7ak bir sesle s\u0131zlanmaya ba\u015flad\u0131: “\u00c7ok me\u015fgul\u00fcm… \u00c7ok me\u015fgul\u00fcm… Yapmam gereken o kadar \u00e7ok \u015fey var ki!”<\/p>\n
Hemen ard\u0131ndan tesad\u00fcfen bir ba\u015fka arkada\u015f\u0131ma daha rastlad\u0131m. Ona da nas\u0131l oldu\u011funu sordu\u011fumda ayn\u0131 ses tonuyla, ayn\u0131 cevab\u0131 verdi: “\u00c7ok me\u015fgul\u00fcm… Yapmam gereken bir s\u00fcr\u00fc \u015fey var.”<\/p>\n
Sinirli, yorgun ve hatta bitkinlerdi.<\/p>\n
Ve bu durumda olan sadece yeti\u015fkinler de\u011fil.<\/p>\n
On y\u0131l \u00f6nce b\u00fcy\u00fck \u015fehre ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7ok heyecanl\u0131yd\u0131k. G\u00fczel bir mahalle ve okul bulduk. Her \u015fey harikayd\u0131. Ta\u015f\u0131nd\u0131ktan sonra olduk\u00e7a cana yak\u0131n kom\u015fular\u0131m\u0131zdan birine gidip, onlar\u0131n k\u0131z\u0131yla bizim k\u0131z\u0131m\u0131z\u0131n birlikte oynay\u0131p oynayamayaca\u011f\u0131n\u0131 sorduk. \u00c7ok tatl\u0131 bir insan olan anne, telefonunu eline ald\u0131 ve takvimine bakt\u0131. Bakt\u0131, bakt\u0131… Nihayet bize d\u00f6n\u00fcp: “\u0130ki bu\u00e7uk hafta sonra 45 dakikal\u0131k bir bo\u015flu\u011fu var. Kalan zaman\u0131 jimnastik, piyano ve \u015fan dersleriyle dolu. \u00c7ok me\u015fgul.”<\/p>\n
A\u015f\u0131r\u0131 derecede y\u0131k\u0131c\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar erken ya\u015flarda ediniliyor, ger\u00e7ekten erken.<\/p>\n
Nas\u0131l bu hale geldik biz? Bunu kendimize neden yap\u0131yoruz? Bunu \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za neden yap\u0131yoruz?<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n \u00e7amur ve kir i\u00e7inde kald\u0131\u011f\u0131, etraf\u0131 da\u011f\u0131tarak e\u011flendi\u011fi, s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyaya ne oldu? \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok sevdi\u011fimiz i\u00e7in mi onlara bu kadar y\u00fckl\u00fc programlar yap\u0131p s\u00fcrekli me\u015fgul ve dolay\u0131s\u0131yla stresli olmalar\u0131na sebep oluyoruz? T\u0131pk\u0131 bizim gibi mi yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz onlar\u0131 da?<\/p>\n
\u00c7ok sevdi\u011fimiz insanlarla oturup kalbimizin ve ruhumuzun durumu hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z uzun sohbetlere ne oldu? Yava\u015f yava\u015f a\u00e7\u0131lan, derinle\u015fen, arada sessizlik \u00e7\u00f6ken ve bundan hi\u00e7 endi\u015fe etmedi\u011fimiz, aceleye getirmedi\u011fimiz sohbetlere?<\/p>\n
Daha fazla ve s\u00fcrekli daha fazla \u015fey yapmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z, ama bo\u015f zamana, oturup d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, arkada\u015flarla zaman ge\u00e7irmeye ya da sadece var olmaya \u00e7ok az zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir d\u00fcnyay\u0131 nas\u0131l yaratt\u0131k biz?<\/p>\n
Sokrates der ki, “\u00dczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015f, sorgulanmam\u0131\u015f bir hayat ya\u015famaya de\u011fmez.” Bu kadar me\u015fgulken bunu nas\u0131l ba\u015farabiliriz?<\/p>\n
“Me\u015fgul” olma hastal\u0131\u011f\u0131, hem sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z hem de ruhumuz i\u00e7in y\u0131k\u0131c\u0131 etkilere sahip. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcrekli me\u015fgul olma hali, ailelerimizle, sevdiklerimizle dolu dolu zaman ge\u00e7irebilmemizi ve asl\u0131nda \u00e7ok arzulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u015fey olan k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklar yaratabilmemizi s\u00fcrekli baltalar.<\/p>\n
1950’lerden itibaren o kadar fazla yeni teknoloji girdi ki hayat\u0131m\u0131za, bunlar\u0131n hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 daha kolay, daha h\u0131zl\u0131 ve daha basit bir hale getirece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ya da buna inand\u0131r\u0131ld\u0131k. Oysa bug\u00fcn, eskiden sahip oldu\u011fumuz bo\u015f zamana sahip de\u011filiz art\u0131k.<\/p>\n
Ve baz\u0131 “ayr\u0131cal\u0131kl\u0131” olanlar\u0131m\u0131z i\u00e7in i\u015f ve ev aras\u0131ndaki \u00e7izgiler tamamen bulan\u0131kla\u015fm\u0131\u015f durumda. S\u00fcrekli cihazlar\u0131m\u0131za bak\u0131yoruz. Ama s\u00fcrekli.<\/p>\n
Ak\u0131ll\u0131 telefonlar ve laptoplar, ofis ve ev aras\u0131nda hi\u00e7bir ayr\u0131m yok demek art\u0131k. \u00c7ocuklar uyudu\u011funda tekrar online oluyoruz.<\/p>\n
G\u00fcnl\u00fck olarak verdi\u011fim m\u00fccadelelerden biri de emaillerimin bir \u00e7\u0131\u011f gibi \u00fczerime gelmesi. Onlarla ger\u00e7ekten sava\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 hissediyorum. S\u00fcrekli y\u00fczlerce ve y\u00fczlerce emailin alt\u0131nda kal\u0131yorum ve bunu nas\u0131l durdurabilece\u011fim hakk\u0131nda kesinlikle hi\u00e7bir fikrim yok. Bir s\u00fcr\u00fc farkl\u0131 y\u00f6ntem denedim: Sadece ak\u015famlar\u0131 cevaplamak, hafta sonlar\u0131 cevaplamamak, insanlardan daha fazla y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fme talep etmek… Gelmeye devam ediyorlar, hem de ak\u0131l s\u0131r ermez bir yo\u011funlukta. Ve herkes benden bir cevap bekliyor. Demek ki, diyorum, ben de \u00e7ok me\u015fgul\u00fcm.<\/p>\n
Baz\u0131lar\u0131m\u0131z i\u00e7inse hayat \u00e7ok daha farkl\u0131. Ailelerini ayakta tutmak i\u00e7in iki i\u015fte birden \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalan, d\u00fc\u015f\u00fck maa\u015flar\u0131 nedeniyle ek i\u015fler yapmak zorunda kalan insanlar\u0131n say\u0131s\u0131 da hi\u00e7 az de\u011fil. Ve onlar da bu y\u00fczden \u00e7ok me\u015fguller.<\/p>\n
Bir ebeveynin d\u0131\u015far\u0131da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, eski \u00e7ekirdek aile modeli de art\u0131k \u00e7ok yayg\u0131n de\u011fil. Bug\u00fcn tek ebeveynli ailelerin ya da her iki ebeveynin de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ailelerin say\u0131s\u0131nda ciddi bir art\u0131\u015f var. Ve onlar da \u00e7ok me\u015fguller.<\/p>\n
Baz\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerde ve dillerde (Fars\u00e7a ya da Arap\u00e7a) kar\u015f\u0131ndaki insana nas\u0131l oldu\u011funu sorarken, o ki\u015finin “kalbinin” tam o anda ne durumda oldu\u011funu sorars\u0131n.\u00a0 Yani, “Nas\u0131ls\u0131n?” diye sorarken, yapacaklar listende ka\u00e7 madde oldu\u011funu ya da email kutunun \u00e7ok mu dolu oldu\u011funu sormazs\u0131n. “Kalbin nas\u0131l \u015fu anda?” diye sorars\u0131n. Bana kalbini anlat dersin. Kalbin ne\u015feli mi, kalbin k\u0131rg\u0131n m\u0131, kalbin \u00fczg\u00fcn m\u00fc, kalbin bir insan\u0131 m\u0131 \u00f6zl\u00fcyor? Kalbine bak ve sorgula, ruhunu ke\u015ffet ve sonra bana kalbinle ve ruhunla ilgili bir \u015fey s\u00f6yle.<\/p>\n
Sihirli \u00e7\u00f6z\u00fcmlerim yok elbette, ama “ger\u00e7ek” bir insan gibi ya\u015famay\u0131 kaybediyoruz gibi hissediyorum. \u0130\u015fle ve teknolojiyle daha farkl\u0131 bir ili\u015fkiye ihtiyac\u0131m\u0131z var gibi geliyor bana. Hayatlar\u0131m\u0131z\u0131, toplumlar\u0131m\u0131z\u0131, ailelerimizi ve topluluklar\u0131m\u0131z\u0131 daha farkl\u0131 bir modelde d\u00fczenlememiz gerekti\u011fine inan\u0131yorum.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131m\u0131n kirli, da\u011f\u0131n\u0131k ve hatta s\u0131k\u0131lan \u00e7ocuklar olmalar\u0131n\u0131 istiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc ancak bu \u015fekilde insan olmay\u0131 \u00f6\u011frenebilecekler. Durabildi\u011fimiz, birbirimizin g\u00f6zlerine bak\u0131p, birbirimize dokunup birlikte ara\u015ft\u0131rabilece\u011fimiz anlar\u0131n oldu\u011fu bir varolu\u015fa sahip olmak istiyorum.<\/p>\n
Bug\u00fcn kalbin nas\u0131l? \u015eu an kalbin ne durumda?<\/p>\n
Art\u0131k bir arkada\u015f\u0131m daha “\u00c7ok me\u015fgul\u00fcm,” dedi\u011finde ona, “Biliyorum can\u0131m. Hepimiz \u00f6yleyiz. Ama kalbin nas\u0131l onu merak ediyorum,” diyece\u011fim.<\/p>\n