{"id":2112,"date":"2017-01-13T12:58:09","date_gmt":"2017-01-13T12:58:09","guid":{"rendered":"https:\/\/momoanaokulu.com\/?p=2112"},"modified":"2026-04-02T15:59:48","modified_gmt":"2026-04-02T12:59:48","slug":"cocuklugu-sadelestirmek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/?p=2112","title":{"rendered":"\u00c7ocuklu\u011fu Sadele\u015ftirmek"},"content":{"rendered":"<p>Babam b\u00fcy\u00fcrken her k\u0131\u015f bir tane kaza\u011f\u0131 olurmu\u015f. Bir. Toplamda.<\/p>\n<p>Kaza\u011f\u0131na nas\u0131l \u00f6zenle dikkat etti\u011fini hala hat\u0131rl\u0131yor. E\u011fer dirseklerinde delik olursa, b\u00fcy\u00fckannem onlar\u0131 dikermi\u015f. E\u011fer kaza\u011f\u0131n\u0131 kaybederse, onu bulmak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi ad\u0131m ad\u0131m tekrar yaparm\u0131\u015f. Kaza\u011f\u0131n\u0131 sanki \u00e7ok de\u011ferli bir hediye gibi korurmu\u015f.<\/p>\n<p>\u0130htiya\u00e7lar\u0131 olan her \u015feyleri varm\u0131\u015f, ama fazlas\u0131 asla olmazm\u0131\u015f. Tek kurallar\u0131 ak\u015fam yeme\u011finde evde olmakm\u0131\u015f. B\u00fcy\u00fckannem \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n tam olarak nerede oldu\u011funu, nerede oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok nadir bilirmi\u015f.<\/p>\n<p>Kaleler kurmaya, oklar ve yaylar yapmaya gider, dizlerini kanat\u0131r, yara bere i\u00e7inde hayatlar\u0131n\u0131n en g\u00fczel zamanlar\u0131n\u0131 ya\u015farlarm\u0131\u015f. Dolu dolu \u00e7ocuklu\u011fun tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rlarm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Ancak d\u00fcnya o zamandan bu zaman \u00e7ok de\u011fi\u015fti. \u00c7ok daha karma\u015f\u0131k bir hale geldik. Daha \u00f6nceki hi\u00e7bir d\u00f6neme benzemeyen bir d\u00f6neme girdik. Ebeveynler \u00e7ocuklar\u0131na yeteri miktarda \u015fey sunmak i\u00e7in m\u00fccadele etmek yerine onlara a\u015f\u0131r\u0131 fazla \u015fey sunmaya bir t\u00fcrl\u00fc engel olamaz hale geldiler. Oysa b\u00f6yle yaparak, fark\u0131nda olmadan zihinsel sa\u011fl\u0131k problemlerinin olu\u015ftu\u011fu bir ortam yarat\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Kim John Payne\u2019in <a href=\"http:\/\/www.idefix.com\/kitap\/daha-sade-bir-hayat-kim-john-payne\/tanim.asp?sid=CJTK5VW2SS3BGRQO0YJV\">Sade Bir Hayat<\/a> kitab\u0131n\u0131 okudu\u011fumda, \u00e7ok \u00f6nemli bir mesaj ald\u0131m. Ki\u015fili\u011fin kendine \u00f6zg\u00fc \u00f6zellikleri \u201c\u00e7ok fazla\u201dn\u0131n stresiyle birle\u015fti\u011finde \u00e7ocuklar\u0131 \u201cbozukluklar diyar\u0131na\u201d itebiliyor. Mesela sistematik olan bir \u00e7ocuk, obsesif davran\u0131\u015flara zorlanabiliyor. Hayalperest bir \u00e7ocuk odaklanma becerisini kaybedebiliyor.<\/p>\n<p>Payne, dikkat eksikli\u011fi bozuklu\u011fu olan \u00e7ocuklar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 sadele\u015ftirdi\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirdi. D\u00f6rt ay gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fczde 68\u2032i klinik olarak \u201csorunlu\u201d olmaktan klinik olarak \u201csorunsuz\u201d olmaya ge\u00e7i\u015f yapt\u0131. Ayr\u0131ca \u00e7ocuklar akademik ve bili\u015fsel beceri konusunda y\u00fczde 37\u2032lik bir art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. Bu, Ritalin gibi yayg\u0131n olarak yaz\u0131lan ila\u00e7larda g\u00f6r\u00fclmeyen bir etkiydi.<\/p>\n<p>Yeni bir ebeveyn olarak bunun insana hem g\u00fc\u00e7 verdi\u011fini hem de insan\u0131 deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131za, i\u00e7inde fiziksel, duygusal ve zihinsel olarak geli\u015febilecekleri bir ortam sa\u011flamak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsat\u0131m\u0131z ve sorumlulu\u011fumuz var.<\/p>\n<p>Peki, neleri yanl\u0131\u015f yap\u0131yoruz ve bunlar\u0131 nas\u0131l d\u00fczeltebiliriz?<\/p>\n<p><strong>\u201c\u00c7ok Fazla\u201dn\u0131n Y\u00fck\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>Payne, kariyerinin ilk d\u00f6nemlerinde m\u00fclteci kamplar\u0131nda g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Buradaki \u00e7ocuklar travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu ile u\u011fra\u015f\u0131yorlard\u0131. Payne bu \u00e7ocuklar\u0131, \u201c\u00fcrkek, gergin, s\u00fcrekli tetikte ve yeni ya da farkl\u0131 olan her \u015fey kar\u015f\u0131s\u0131nda tedirgin\u201d \u015feklinde tarif ediyor.<\/p>\n<p>Y\u0131llar sonra \u0130ngiltere\u2019de \u00f6zel bir klinik i\u015fletmeye ba\u015flayan Payne, burada \u00e7ok say\u0131da varl\u0131kl\u0131 \u00e7ocu\u011fun, sava\u015f b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan \u00e7ocuklarda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne benzer davran\u0131\u015f e\u011filimleri g\u00f6sterdi\u011fini fark ediyor. <em>Bu kadar m\u00fckemmel derecede g\u00fcvenli hayatlar ya\u015fayan \u00e7ocuklar neden benzer semptomlar g\u00f6steriyordu?<\/em><\/p>\n<p>Payne bu durumu \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201cFiziksel olarak g\u00fcvende olsalar da, zihinsel olarak onlar da bir \u00e7e\u015fit sava\u015f b\u00f6lgesinde ya\u015f\u0131yorlar. Ebeveynlerinin korkular\u0131, arzular\u0131, h\u0131rslar\u0131 ve hayatlar\u0131n\u0131n \u00e7ok h\u0131zl\u0131 temposu y\u00fcz\u00fcnden \u00e7ocuklar kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131, davran\u0131\u015flarda kendi g\u00fcvenlik d\u00fczeylerini olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015fmakla me\u015fguller.\u201d<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ok fazla\u201dn\u0131n kartopu etkisi nedeniyle olu\u015fan \u201ck\u00fcm\u00fclatif stres\u201din sanc\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7eken \u00e7ocuklar, g\u00fcvende hissetmek i\u00e7in kendi ba\u015fa \u00e7\u0131kma stratejilerini geli\u015ftiriyorlar. Ebeveynler ve toplum, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 fiziksel olarak koruma gereklili\u011finin bilincindeler. Ancak zihin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak \u00e7ok daha gri bir alan.<\/p>\n<p>Modern d\u00fcnyan\u0131n \u00e7ocuklar\u0131, alg\u0131layamad\u0131klar\u0131 ve rasyonelle\u015ftiremedikleri s\u00fcrekli bir bilgi seline maruz b\u0131rak\u0131l\u0131yorlar. Onlara yeti\u015fkin rolleri verdi\u011fimiz ve onlardan beklentilerimizi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in daha h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyorlar. Bu y\u00fczden hayatlar\u0131n\u0131n kontrol edebilecekleri ba\u015fka y\u00f6nlerini ar\u0131yorlar.<\/p>\n<p><strong>\u201cFazla\u201dn\u0131n D\u00f6rt Aya\u011f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Ebeveynler olarak do\u011fal bir \u015fekilde \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fama en iyi \u015fekilde ba\u015flamas\u0131n\u0131 istiyoruz. E\u011fer \u201cbiraz\u201d iyi ise, \u201cdaha fazla\u201d daha iyidir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. \u00d6yle mi ger\u00e7ekten?<\/p>\n<p>Onlar\u0131 sonu gelmez bir \u015fekilde aktivitelere yazd\u0131r\u0131yoruz. Odalar\u0131ndaki her alan\u0131 e\u011fitici kitaplarla, ara\u00e7larla ve oyuncaklarla dolduruyoruz. Ortalama bir Bat\u0131l\u0131 \u00e7ocu\u011fun 150\u2032yi a\u015fan oyunca\u011f\u0131 bulunuyor. Bu kadar fazla e\u015fyayla \u00e7ocuklar k\u00f6rle\u015fiyor ve se\u00e7im yapmaktan bitkin d\u00fc\u015f\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>Sade bir ebeveynlik anlay\u0131\u015f\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n daha az oyuncak sahibi olmalar\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylece sahip olduklar\u0131yla daha yo\u011fun zaman ge\u00e7irmelerini te\u015fvik ediyor. Payne fazlal\u0131\u011f\u0131n d\u00f6rt aya\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle tarif ediyor: \u00c7ok fazla e\u015fya, \u00e7ok fazla se\u00e7enek, \u00e7ok fazla bilgi ve \u00e7ok fazla h\u0131z.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar bitkin d\u00fc\u015ft\u00fcklerinde ke\u015ffetmek, d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve gerilimlerini bo\u015faltmak i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 \u00e7ok de\u011ferli olan bo\u015f zamanlar\u0131n\u0131 kaybediyorlar. \u00c7ok fazla se\u00e7enek, mutlulu\u011fu t\u00fcketir. Yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve kendi kendine \u00f6\u011frenmeyi te\u015fvik eden s\u0131k\u0131lma hissinin b\u00fct\u00fcn hediyelerini \u00e7ocuklar\u0131n elinden al\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00c7ocuklu\u011fu Korumak<\/strong><\/p>\n<p>T\u0131pk\u0131 ate\u015fi yava\u015f\u00e7a art\u0131r\u0131p durumdan hi\u00e7 \u015f\u00fcphelenmeyen kurba\u011fay\u0131 kaynatmak gibi, toplum da \u00e7ocuklu\u011fun e\u015fsiz b\u00fcy\u00fcs\u00fcn\u00fc yava\u015f yava\u015f ortadan kald\u0131r\u0131yor ve onu yeniden tan\u0131ml\u0131yor. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n hen\u00fcz tam olgunla\u015fmam\u0131\u015f beyinlerine inan\u0131lmaz bir bask\u0131 yap\u0131yor. Bu, \u00e7ocuklu\u011fa kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir \u201csava\u015f\u201d gibi.<\/p>\n<p>Geli\u015fim psikolo\u011fu David Elkins, son 20 y\u0131lda \u00e7ocuklar\u0131n, haftal\u0131k serbest zamanlar\u0131ndan 12 saatten fazlas\u0131n\u0131 kaybettiklerini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu da serbest oyun zamanlar\u0131n\u0131n \u00e7ok az oldu\u011fu anlam\u0131na geliyor. Anaokullar\u0131 ve anas\u0131n\u0131flar\u0131 bile \u00e7ok daha bilgi odakl\u0131 oldu. Pek \u00e7ok okul, \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6\u011frenmeye daha fazla zaman\u0131 olsun diye teneff\u00fcsleri kald\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar\u0131n organize sporlar yaparak ge\u00e7irdikleri zaman\u0131n, onlar\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirgin bir \u015fekilde azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bilimsel bulgular var. Oysa serbest (organize olmayan) spora ayr\u0131lan zaman, \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde daha fazla yarat\u0131c\u0131l\u0131kla ili\u015fkilendiriliyor. Yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011fa zarar veren \u015fey organize sporlar\u0131n kendisi de\u011fil, bo\u015f zaman\u0131n azl\u0131\u011f\u0131. Haftada iki saat yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f oyun bile \u00e7ocuklar\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortalama seviyelerin \u00fczerine \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Ebeveynler Sorumluluk Al\u0131n!<\/strong><\/p>\n<p>Peki, ebeveynler olarak bizler, toplumun yaratt\u0131\u011f\u0131 bu yeni \u201cnormal\u201dden \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l koruyaca\u011f\u0131z?<\/p>\n<p>Cevap basit: Hay\u0131r diyerek. E\u011fer \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 korur ve hay\u0131r dersek, \u00e7ocuk olabilmeleri i\u00e7in onlara alan yaratabiliriz. \u201cHay\u0131r, k\u0131z\u0131m do\u011fum g\u00fcn\u00fc partisini Cumartesi g\u00fcn\u00fc yapamaz\u201d. \u201cHay\u0131r, o\u011flum bu hafta sonu futbol antrenman\u0131 yapamaz.\u201d<\/p>\n<p>Bu \u015fekilde onlar i\u00e7in d\u00fczenli bo\u015f zaman yaratarak, hayatlar\u0131na bir sakinlik ve huzur duygusu katabiliriz. Aksi takdirde kaotik d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde ya\u015famak zorunda kalacaklard\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n gerginliklerini atabileceklerini bildikleri zamanlara ihtiya\u00e7lar\u0131 var. Bu zamanlar, \u00e7ocuklar\u0131n \u201ciyile\u015fmelerini\u201d ve b\u00fcy\u00fcmelerini sa\u011flayacakt\u0131r. Bu zamanlar, \u00e7ocuk geli\u015fiminde \u00e7ok \u00f6nemli bir amaca hizmet ederler.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n hayatlar\u0131ndaki gereksiz me\u015fguliyetleri \u00e7\u0131karabilir ve hayatlar\u0131n\u0131 sadele\u015ftirebiliriz. Yedi ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocukla yemek masas\u0131nda k\u00fcresel \u0131s\u0131nma hakk\u0131nda konu\u015fmam\u0131z gerekmiyor. Haberleri \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z uyuduktan sonra izleyebiliriz. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z uyudu\u011funda odalar\u0131ndaki a\u015f\u0131r\u0131 say\u0131daki oyunca\u011f\u0131 ve oyunu ortadan kald\u0131rabiliriz. \u00c7ocuklu\u011fu yeniden yaratabilir ve onu onurland\u0131rabiliriz.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcnde, yeti\u015fkin olmak ve ya\u015fam\u0131n zorluklar\u0131yla ve karma\u015fas\u0131yla ba\u015f etmek i\u00e7in koca bir hayat var. Ama \u00e7ocuk olmak i\u00e7in h\u0131zla ak\u0131p giden k\u0131sac\u0131k bir zamanlar\u0131 var. Her t\u00fcrl\u00fc sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 yapan, e\u011flenmeyi seven \u00e7ocuklar olmalar\u0131 i\u00e7in.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklu\u011fun \u00e7ok ger\u00e7ek bir amac\u0131 var. \u00c7ocukluk asla bir an \u00f6nce ge\u00e7ilmesi gereken bir d\u00f6nem de\u011fildir. Bu d\u00f6nem k\u00fc\u00e7\u00fck zihinleri korumak ve geli\u015ftirmek i\u00e7in var ki \u00e7ocuklar b\u00fcy\u00fcd\u00fcklerinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve mutlu birer yeti\u015fkin olabilsinler. Bir denge duygusu sa\u011flayarak ve \u00e7ocuklu\u011fu aktif bir \u015fekilde koruyarak, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za hayatlar\u0131 boyunca alabilecekleri en b\u00fcy\u00fck hediyeyi vermi\u015f oluruz.<\/p>\n<p>Kaynak: <a href=\"http:\/\/www.huffingtonpost.ca\/tracy-gillett\/children-mental-health_b_9400848.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">http:\/\/www.huffingtonpost.ca\/tracy-gillett\/children-mental-health_b_9400848.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Babam b\u00fcy\u00fcrken her k\u0131\u015f bir tane kaza\u011f\u0131 olurmu\u015f. Bir. Toplamda. Kaza\u011f\u0131na nas\u0131l \u00f6zenle dikkat etti\u011fini hala hat\u0131rl\u0131yor. E\u011fer dirseklerinde delik olursa, b\u00fcy\u00fckannem onlar\u0131 dikermi\u015f. E\u011fer kaza\u011f\u0131n\u0131 kaybederse, onu bulmak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 her \u015feyi ad\u0131m ad\u0131m tekrar yaparm\u0131\u015f. Kaza\u011f\u0131n\u0131 sanki \u00e7ok de\u011ferli bir hediye gibi korurmu\u015f. \u0130htiya\u00e7lar\u0131 olan her \u015feyleri varm\u0131\u015f, ama fazlas\u0131 asla olmazm\u0131\u015f. Tek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"footnotes":""},"categories":[52,56,51],"tags":[94,93,95,96,76],"class_list":["post-2112","post","type-post","status-publish","format-image","hentry","category-ebeveyn-rehberi","category-kaynak-onerileri","category-waldorf-egitimi","tag-adhd","tag-dikkat-suresi","tag-odaklanma","tag-sadelik","tag-waldorf-egitimi","post_format-post-format-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2112"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3261,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2112\/revisions\/3261"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}