![\"kids-playing-cover-usa1\"](\"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Kids-Playing-Cover-USA1-1.jpg\")
<\/p>\n\u00dc\u00e7 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flum Lennon piyanoda rastgele sesler \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Piyanist oldu\u011fumu bilen misafirim, \u201cNeden ona piyano \u00e7almay\u0131 \u00f6\u011fretmiyorsun?\u201d diye sordu. \u201cZaten \u00f6\u011freniyor\u201d dedim. \u201cBir \u015fey \u00f6\u011frenmenin en do\u011fal yolu bu, ben daha iyisini yapamam.\u201d Arkada\u015f\u0131m \u015f\u00fcpheyle bana bakt\u0131. \u201cSeneye tekrar ziyarete geldi\u011finde g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u201d dedim. Lennon\u2019\u0131n piyanoda ne derece ilerleyece\u011fi hakk\u0131nda bir fikrim yok ama serbest oyun oynamaya devam etti\u011fi s\u00fcrece arkada\u015f\u0131m\u0131n ondaki geli\u015fmeyi g\u00f6rece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
\u00c7ocuklar b\u00fct\u00fcn g\u00fcn oyun oynay\u0131nca, kim bilir ka\u00e7 anne baba ve \u00f6\u011fretmen, \u201cB\u00f6yle b\u00fct\u00fcn g\u00fcn oynarsa ne zaman bir \u015feyler \u00f6\u011frenecek?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp kayg\u0131lan\u0131yor acaba?<\/p>\n
Bu ger\u00e7ekten bir zaman kayb\u0131 m\u0131? Do\u011fa, insan yavrusu da dahil olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn yavrulara oyun oynama g\u00fcd\u00fcs\u00fc ve becerisi vermekle yanl\u0131\u015f m\u0131 yapm\u0131\u015f?<\/p>\n
Bana g\u00f6re, \u00e7ocuk b\u00fcy\u00fctmek benim g\u00fcvenebilme becerimin s\u00fcrekli s\u0131nanmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. \u00c7ocu\u011fumun emeklemeyi \u00f6\u011frenebilmesini sa\u011flamal\u0131 m\u0131y\u0131m? Y\u00fcr\u00fcmesini? Konu\u015fmas\u0131n\u0131? \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck \u00c7ocuklar \u0130\u00e7in Konu\u015fma ve Y\u00fcr\u00fcmeye Giri\u015f Dersleri\u201d mi olsa yoksa? \u0130\u015fin ilginci, en zor \u00f6\u011frenilen \u015fey dil olmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7ocuklar bunu kendi ba\u015flar\u0131na \u00f6\u011freniyorlar. Asl\u0131nda insanlarda en h\u0131zl\u0131 \u00f6\u011frenme en k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda, yani \u00e7ocuklar\u0131n b\u00fct\u00fcn g\u00fcn oynad\u0131klar\u0131 d\u00f6nemde oluyor. Belki de do\u011fa hata yapmam\u0131\u015ft\u0131r, belki de benim g\u00fcvenmem gerekiyordur.<\/p>\n
Bu y\u00fczden daha ilk g\u00fcnden do\u011faya g\u00fcvendim ve bunun sonucunda ilgin\u00e7 bir \u015fey fark ettim: \u00c7ocuklar oyun oynuyorlar ve en \u00e7ok da oyun oynad\u0131klar\u0131 zaman \u00f6\u011freniyorlar. \u00c7ocuklar yap\u0131lar\u0131 gere\u011fi merakl\u0131lar. Do\u011fduklar\u0131 andan itibaren her \u015feyi bilmek ve anlamak istiyorlar. Ba\u015farmak i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yorlar. S\u00fcrekli olarak kendilerini zorluyorlar ve bizim oyun dedi\u011fimiz ve onlarda biyolojik olarak bulunan s\u00fcre\u00e7 yoluyla da ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n
\u00c7ocuklar b\u00fct\u00fcn \u00e7ocukluklar\u0131 boyunca oyun oynarlarsa hayata haz\u0131r olurlar. Duygusal a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7l\u00fc olduklar\u0131 gibi, ya\u015famda ihtiya\u00e7 duyabilecekleri temel becerilere de sahip olurlar. \u00c7ocuklar\u0131n belli ya\u015flarda belli \u015feyler bilmeleri gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz, onlar\u0131n do\u011fal geli\u015fimi \u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli bir engel olu\u015fturuyor. \u00c7ocuklar oyun oynarlarken bu sihirli s\u00fcrecin asl\u0131nda tek y\u00f6neticisi durumundad\u0131rlar. Bilgi genellikle her zaman edinilebilir ama genellikle bu durum \u00e7ok erken ya\u015flarda ve \u00e7ocu\u011fun i\u00e7sel yolculu\u011funun uyumuna ters olarak ya\u015fan\u0131r.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n kendi oyunlar\u0131n\u0131 idare edebilece\u011fine g\u00fcvenmenin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 avantajlar vard\u0131r:<\/p>\n
1) \u00c7ocuk kendisi i\u00e7in duygusal, zihinsel ve sosyal a\u00e7\u0131dan tam olarak en iyi olan \u015feyi yapar.<\/p>\n
2) Ya\u015f\u0131na uygun bir \u015fekilde oyun oynayaca\u011f\u0131na ya da \u00f6\u011frenece\u011fine dair endi\u015felenmeye ya da tahminde bulunmaya gerek kalmaz \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuk kendi zamanlamas\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilir.<\/p>\n
3) Bazen fazla bilgiye maruz kalsalar bile \u00e7ocuklar kendi ki\u015fisel ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun olan\u0131 se\u00e7ip al\u0131rlar. Onlarla hayat\u0131, ilgi alanlar\u0131m\u0131z\u0131, arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131, sevdiklerimizi, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 ve y\u0131lg\u0131nl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 payla\u015fabiliriz. Onlar g\u00f6zlemler, \u00f6\u011frenir ve ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 \u015feyin ne oldu\u011funu kendi y\u00f6ntemleriyle bize g\u00f6sterirler. Oyun oynamalar\u0131na ve kendi bildikleri gibi oynamalar\u0131na izin verilen \u00e7ocuklar, yapmak istedikleri \u015feye ula\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan her \u015feyle u\u011fra\u015f\u0131rlar.<\/p>\n
<\/p>\n
Peki, b\u00fcy\u00fcme ve \u00f6\u011frenme \u00fczerinde en etkili olan oyun oynama t\u00fcr\u00fc hangisi? Cevap \u00e7ok basit: \u00c7ocu\u011fun i\u00e7inden geldi\u011fi gibi oynad\u0131\u011f\u0131 ve kendisinin y\u00f6nlendirdi\u011fi oyunlar. B\u00f6yle oyunlar\u0131 desteklemek i\u00e7in hem onlar\u0131n yolundan \u00e7ekilmemiz ve hem de y\u00f6nlendirici oyuncaklar\u0131 onlardan uzak tutmam\u0131z gerekiyor. Bizim m\u00fcdahalemiz ve katk\u0131m\u0131z asl\u0131nda onlara ket vuruyor. Olumsuz katk\u0131lar\u0131n zarar verece\u011fi bilinen bir \u015fey ama olumlu katk\u0131lar\u0131n da zararl\u0131 olabilece\u011fi o kadar bilinmiyor: K\u0131z\u0131m Nina iki ya\u015f\u0131ndayken bloklardan bir kule yapm\u0131\u015ft\u0131. Babas\u0131 kuleyi tezah\u00fcratla kar\u015f\u0131lay\u0131nca Nina\u2019n\u0131n ilgisi kule yapmaktan babas\u0131n\u0131 sevindirmeye kayd\u0131. Bu tav\u0131r y\u0131llar i\u00e7inde, yeti\u015fkinlerin onay\u0131n\u0131 almaya ba\u011fl\u0131 olmaya varabilir ve kendine g\u00fcvensizlik ya da kendisi i\u00e7in bir \u015fey yapmaya ilgi duymamakla sonu\u00e7lanabilir. Ebeveynlerini memnun etmeye \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ocuk ebeveynlerinin beklentilerini kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve kendi benli\u011fiyle ya da ger\u00e7ekten ilgi duyabilece\u011fi \u015feylerle ba\u011f\u0131n\u0131 yitirebilir.<\/p>\n
Bir g\u00fcn o\u011flum Yonatan ile di\u011fer o\u011flum Lennon mutfaktan tencere kapaklar\u0131n\u0131 al\u0131p yerde \u00e7evirmeye ba\u015flad\u0131lar. Daha sonra kapaklara renkli nesneler koydular ve kapaklar\u0131 \u00e7evirdik\u00e7e renklerin ve \u015fekillerin de\u011fi\u015fti\u011fini fark ettiler. Bu \u00e7evirme oyununda renkleri ve \u015fekilleri de\u011fi\u015ftirerek farkl\u0131 kombinasyonlar elde ettiler, sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6zlemlediler ve farkl\u0131 sonu\u00e7lara ula\u015fmak i\u00e7in kapaklar\u0131 de\u011fi\u015ftirdiler. Asl\u0131nda o anda iki gen\u00e7 \u201cbilim insan\u0131\u201d olarak evrenin kanunlar\u0131n\u0131 anl\u0131yor, ke\u015ffediyor ve harekete ge\u00e7iriyorlard\u0131.<\/p>\n
Bu t\u00fcr etkinliklere bilimsel oyunlar ya da do\u011fa kanunlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenilmesi diyorum. Bir bah\u00e7e, a\u011fa\u00e7lar, kum, ta\u015flar ya da basit sopalar yoluyla do\u011fayla bir ba\u011f\u0131 olan ya da mutfakta ve evin i\u00e7inde kullanabilecekleri g\u00fcvenli nesnelerle oynayabilen \u00e7ocuklar her alan\u0131 bir laboratuvara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrler. Eve misafirlerim geldi\u011finde etraf da\u011f\u0131n\u0131ksa, \u201cDa\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131n kusuruna bakmay\u0131n, ger\u00e7eklik \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan \u00fc\u00e7 gen\u00e7 bilim insan\u0131 var evde\u201d derim. \u00c7ocuklar\u0131n y\u00f6ntemleri bilim insanlar\u0131n\u0131n y\u00f6ntemleriyle ayn\u0131d\u0131r. Y\u00f6nlendir ve g\u00f6zlemle, sonu\u00e7lar\u0131 dinle ya da hisset ve b\u00f6ylece devam et\u2026<\/p>\n
\u00c7ocuklar i\u00e7in hayat oyun oynamak ve oyun oynamak \u00f6\u011frenmek demektir. Tofu bize g\u00f6re bir yiyecektir ama ge\u00e7en ak\u015fam o\u011flumuz i\u00e7in adam\u0131z\u0131n \u00fc\u00e7 boyutlu bir haritas\u0131yd\u0131. Sa\u00e7 bantlar\u0131 ustal\u0131kla hedefi vurabildikleri oklara d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bir sal\u0131ncak k\u0131vr\u0131l\u0131rsa bir y\u00f6ne, daha sonra di\u011fer y\u00f6ne d\u00f6nebilir. \u00d6\u011frendikleri \u015feyleri terimlere ya da form\u00fcllere d\u00f6km\u00fcyor olabilirler ama yine de \u00f6\u011frenirler. Zaten ke\u015ffetmek bir \u015feylere isim vermek de\u011fildir, o olgunun kendisini kavramakt\u0131r. Bilim oyununda \u00e7ocuklar kendi yaratma g\u00fc\u00e7lerini ve do\u011fa kanununun etkisiyle birlikte ger\u00e7ekli\u011fi tecr\u00fcbe ederler.<\/p>\n
Birden fazla ki\u015finin yer ald\u0131\u011f\u0131 her oyun sosyaldir. Bir \u00e7ocuk, yeti\u015fkinler de dahil olmak \u00fczere bir ba\u015fkas\u0131yla oynad\u0131\u011f\u0131nda, oyun arkada\u015f\u0131n\u0131n duygular\u0131n\u0131n ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini anlamak gibi \u00e7e\u015fitli sosyal beceriler edinmeye ba\u015flar.<\/p>\n
\u00c7ocuklar hayat\u0131 \u201cprova etti\u011finde\u201d amaca y\u00f6nelik sosyal e\u011fitim ba\u015flar. \u00c7ocuklar\u0131n anne baba, hayvan, bitki vs\u2026 yerine ge\u00e7ti\u011fi rol yapma oyunlar\u0131, deneyim kazanma yoluyla ger\u00e7ekli\u011fe yabanc\u0131la\u015farak korkular\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Rol yapma oyunlar\u0131 asl\u0131nda harika bir terapidir. K\u00fc\u00e7\u00fck terapistler duygular\u0131n\u0131 oyun yoluyla aktarm\u0131\u015f olurlar. Bir ebeveyn bana \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n evde yang\u0131n \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi davranarak oyun oynad\u0131klar\u0131ndan yak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7ocuklar kendilerini alev yerine koyarak evin i\u00e7inde ko\u015fuyor, herkesi uyar\u0131yor, bu s\u0131rada m\u00fcthi\u015f g\u00fcr\u00fclt\u00fc yap\u0131yorlarm\u0131\u015f. Bu aile k\u0131rsal alanda ya\u015f\u0131yordu ve evi \u0131s\u0131tmak i\u00e7in odun yak\u0131yorlard\u0131. Elbette \u00e7ocuklar\u0131na ate\u015ften uzak durmay\u0131 \u00f6\u011fretmi\u015flerdi. \u00c7ocuklar asl\u0131nda kendilerini en k\u00f6t\u00fc durum senaryosuna haz\u0131rlayarak prova ve al\u0131\u015ft\u0131rma yap\u0131yor, tecr\u00fcbe kazanarak korkular\u0131n\u0131 bast\u0131r\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n oyunlar\u0131ndaki en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerden birisi, \u00e7ok fazla kural koymalar\u0131 ve bu kurallara uymalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck bir trambolinde z\u0131playan, 4-10 ya\u015flar\u0131nda bir grup \u00e7ocu\u011fu hat\u0131rl\u0131yorum. Hepsinin birden trambolinde z\u0131playamayaca\u011f\u0131n\u0131 fark edince hemen bir kural koydular: \u201cBir seferde \u00fc\u00e7 ki\u015fi.\u201d Aralar\u0131ndan ikisi, \u201cBir seferde \u00fc\u00e7 ki\u015fi!\u201d diye tezah\u00fcrat yapmaya ba\u015flay\u0131nca di\u011ferleri de onlara kat\u0131ld\u0131 ve sonra hepsi trambolinden inip yere oturdu, \u00fc\u00e7er \u00fc\u00e7er z\u0131plamaya ba\u015flad\u0131lar. Kurallar ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131l\u0131r ya da gerekti\u011finde konur. \u00c7ocuklar kurallara uyarak sosyal nezaketi, disiplini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00f6\u011frenirler.<\/p>\n
Biz de asl\u0131nda \u00e7ocu\u011fuz. \u0130nsanlar\u0131n b\u00fcy\u00fcl\u00fc geli\u015fiminde \u00f6nemli bir rol\u00fcm\u00fcz\u00fcn olmas\u0131 ho\u015fumuza gidiyor. Ancak yeti\u015fkinler olarak \u00f6nemli rollerimiz yok; ger\u00e7ek yarat\u0131c\u0131 oyunlarda y\u00fcreklendirmeye ya da deste\u011fe gerek olmaz. Ayr\u0131ca e\u011flencenin merkezinde olmam\u0131z ya da e\u011flendirmemiz de gerekmiyor.<\/p>\n
Bizler g\u00f6r\u00fcnmez destek ve g\u00fcvenlik a\u011flar\u0131y\u0131z. \u00c7ocuklar\u0131n oyunlar\u0131n\u0131 gerekti\u011finde te\u015fvik etmeliyiz, araya girerek ya da m\u00fcdahale ederek de\u011fil ya da s\u0131n\u0131ftaki etkinlik tercihlerini belirterek de\u011fil. Bunun yerine \u00e7ocuklara onlar\u0131n se\u00e7imlerini ve eylemlerini tam olarak onaylad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hissini verebiliriz. Bilim insanlar\u0131n\u0131n \u201ci\u015fine\u201d (oyununa) sayg\u0131 duymal\u0131y\u0131z, onlara ortam\u0131 sunmakla sorumluyuz, dayatmakla de\u011fil.<\/p>\n
\u00c7ocuklar bizim kat\u0131lmam\u0131z\u0131 isterlerse \u00f6zg\u00fcn bir \u015fekilde oynamam\u0131z gerekiyor. \u0130lgin\u00e7 olmamal\u0131y\u0131z, ilgilenmeliyiz; b\u0131rak\u0131n oyunu \u00e7ocuk idare etsin, biz de ger\u00e7ek bir oyun arkada\u015f\u0131 gibi kat\u0131lal\u0131m ona. Herhangi bir de\u011ferlendirme, \u00f6vg\u00fc ya da liderlik olmadan, ayr\u0131ca abart\u0131l\u0131 sevin\u00e7 ve heves g\u00f6sterilerinde bulunmadan; sadece \u00f6zg\u00fcn ve e\u015fit bir oyun arkada\u015f\u0131 olun, yeter.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n en iyi oyun arkada\u015flar\u0131 \u00e7ocuklard\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6zg\u00fcnd\u00fcrler. \u00c7ocuklar\u0131n birlikte oynayabilmesi i\u00e7in birbirlerine benzemeleri hatta ayn\u0131 ya\u015fta olmalar\u0131 bile gerekmez. Oyun arkada\u015flar\u0131n\u0131 se\u00e7tiklerinde ellerinden gelenin en iyisini yapar onlar.<\/p>\n
Ya\u015fam bir oyundur. Belki de yeti\u015fkinler olgunla\u015f\u0131nca hayat\u0131n \u00f6nemli bir unsurunun oyun oldu\u011funu unutuyorlar. Ciddi insanlar olduk ve oyunla i\u015f; oyunla \u00f6\u011frenme aras\u0131na yapay ayr\u0131mlar koyduk. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131zsa bize, harekete ge\u00e7meyi, g\u00f6zlerimizdeki p\u0131r\u0131lt\u0131y\u0131 canland\u0131rmay\u0131 ve \u201cYa\u015fam Oyununu\u201d \u00f6\u011fretmek i\u00e7in varlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00dc\u00e7 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flum Lennon piyanoda rastgele sesler \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Piyanist oldu\u011fumu bilen misafirim, \u201cNeden ona piyano \u00e7almay\u0131 \u00f6\u011fretmiyorsun?\u201d diye sordu. \u201cZaten \u00f6\u011freniyor\u201d dedim. \u201cBir \u015fey \u00f6\u011frenmenin en do\u011fal yolu bu, ben daha iyisini yapamam.\u201d Arkada\u015f\u0131m \u015f\u00fcpheyle bana bakt\u0131. \u201cSeneye tekrar ziyarete geldi\u011finde g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u201d dedim. Lennon\u2019\u0131n piyanoda ne derece ilerleyece\u011fi hakk\u0131nda bir fikrim yok ama serbest oyun […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"footnotes":""},"categories":[57,55,52],"tags":[84,74,86],"class_list":["post-2064","post","type-post","status-publish","format-image","hentry","category-doga-ve-saglik","category-duygular","category-ebeveyn-rehberi","tag-cocuk-oyunu","tag-oyun","tag-oyunun-onemi","post_format-post-format-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2064"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3253,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2064\/revisions\/3253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}