Kayg\u0131 bazen a\u015f\u0131r\u0131 aldat\u0131c\u0131 olabilir. \u00c7ocuklarda, daha tipik belirtileri olan \u00e7ekingen davran\u0131\u015ftan ve yap\u0131\u015f\u0131k olma halinden uzakla\u015f\u0131p kendini \u00f6fke krizleri, sinir krizleri ve agresyon olarak g\u00f6sterebilir. Sanki anksiyete ile ba\u015fa \u00e7\u0131kmak yeterince zor de\u011filmi\u015f gibi!<\/p>\n
\u00c7ocuklar kayg\u0131l\u0131 bir beynin etkisi alt\u0131nda olduklar\u0131nda, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmakla ilgisi bile olmaz. Bunlar genellikle yanl\u0131\u015f \u015feyi yapmak istemeyen harika \u00e7ocuklard\u0131r, ama beyinleri y\u00fcksek seviyede bir alarm hali i\u00e7indedir.<\/p>\n
Kayg\u0131 bu \u015fekilde onlar\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011finde e\u011fer kafalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde neler olup bitti\u011fini g\u00f6rebilseydik, davran\u0131\u015flar\u0131 bize \u00e7ok mant\u0131kl\u0131 gelirdi. Onlar\u0131, kayg\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm bu kaosun i\u00e7inden \u00e7ekip \u00e7\u0131karmak isterdik. Elbette bu, ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131lmaz ve zor davran\u0131\u015flar\u0131 konusunda \u00f6zg\u00fcr olduklar\u0131 anlam\u0131na gelmez. \u00d6fkeli davran\u0131\u015flar\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir ve bunu bilmelerini sa\u011flamam\u0131z olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Ancak bu \u00e7ocuklar her zaman daha iyisini yapabilme potansiyeline sahiptir.<\/p>\n
\u00c7ocuklar neyi neden yapt\u0131klar\u0131na dair daha net bir anlay\u0131\u015fa sahip olduklar\u0131nda, daha iyi tepkiler geli\u015ftirme yolunda da daha ba\u015far\u0131l\u0131 olurlar. Tam bu noktada, hayatlar\u0131ndaki yeti\u015fkinler \u00f6nemli bir fark yaratabilir. Ebeveynler, aile b\u00fcy\u00fckleri, \u00f6\u011fretmenler\u2026 Davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u201cyaramazl\u0131k\u201d olarak g\u00f6rmek yerine bunlar\u0131n kayg\u0131dan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayabilen ve bu \u015fekilde tepki verebilen herkes, bu \u00e7ocuklar\u0131n d\u00fcnyaya kar\u015f\u0131 daha sa\u011fl\u0131kl\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkili tepkiler vermenin yollar\u0131n\u0131 bulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Her \u00e7ocu\u011fun i\u00e7inde bunu yapmak vard\u0131r, ancak anksiyete dikkatlerini sinsice \u00e7eler ve g\u00fc\u00e7l\u00fc y\u00f6nlerini g\u00f6rmelerini engeller.<\/p>\n
Anksiyete mi kayg\u0131 m\u0131?<\/strong><\/p>\n Anksiyete beynin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc (amigdala) sorun hissetti\u011finde olu\u015fur. \u0130ster ger\u00e7ek olsun, ister hayali, beyin tehdit hissetti\u011finde v\u00fccuttaki hormonlar\u0131 (stres hormonu olan kortizol de dahil) ve adrenalini, v\u00fccudu g\u00fc\u00e7l\u00fc, h\u0131zl\u0131 ve enerjik hale getirmek i\u00e7in aniden y\u00fckseltir. Bu \u201csava\u015f ya da ka\u00e7\u201d tepkisidir ve bizi binlerce y\u0131ld\u0131r hayatta tutan \u015feydir. G\u00fc\u00e7l\u00fc ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beyinlerin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekli b\u00f6yledir.<\/p>\n Kayg\u0131l\u0131 bir beyin, biraz fazla korumac\u0131 olan g\u00fc\u00e7l\u00fc ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beyindir. Tehdit hissetmeye ve gerekti\u011finde \u201cpanik d\u00fc\u011fmesine\u201d basmaya daha meyillidir. Kayg\u0131yla ilgili en korkun\u00e7 \u015feylerden biri, uyar\u0131 bile vermeden ve genellikle hi\u00e7 ihtiya\u00e7 yokken ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. Bunu beklemeyen bir v\u00fccudu, \u201csava\u015f ya da ka\u00e7\u201d moduna sokar.<\/p>\n Kayg\u0131l\u0131 \u00e7ocuklar i\u00e7in yeni, al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k, zor ya da stresli olan her durum potansiyel bir tehdit say\u0131l\u0131r. \u201cSava\u015f ya da ka\u00e7\u201d tepkisi, otomatik olarak ve aniden olu\u015fur ve v\u00fccuttaki n\u00f6rokimyasallar\u0131 aniden y\u00fckselterek onlar\u0131 \u201csava\u015f ya da ka\u00e7\u201d tepkisine haz\u0131rlar. Kayg\u0131yla birlikte g\u00f6r\u00fclen her belirti \u2013 h\u0131zlanan nab\u0131z, midede rahats\u0131zl\u0131k, terleme, kusma, kollarda ve ellerde titreme \u2013 bu n\u00f6rokimyasallardaki ani y\u00fckseli\u015ften kaynaklan\u0131r. \u201cSava\u015f ya da ka\u00e7\u201d tepkisinin do\u011fal sonu, yo\u011fun fiziksel etkinliktir. E\u011fer tehdit ger\u00e7ek olsayd\u0131, hayatlar\u0131 i\u00e7in sava\u015f\u0131r ya da ka\u00e7arlard\u0131. Sava\u015fmaya ya da ka\u00e7maya gerek olmad\u0131\u011f\u0131nda, n\u00f6rokimyasallar\u0131 v\u00fccuttan atman\u0131n herhangi bir yolu yoktur ve onlar da b\u00fcy\u00fcyerek anksiyetenin fiziksel belirtilerini olu\u015ftururlar. Her t\u00fcr \u00e7ekingen davran\u0131\u015fa, mide rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131na, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na, yeni ya da al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k duruma dikkat edin. Bunlardan herhangi biri, kayg\u0131n\u0131n i\u015fba\u015f\u0131nda oldu\u011funun bir kan\u0131t\u0131 olabilir. Olu\u015fan sinir krizlerine ya da \u00f6fke krizlerine dikkat edin. Daha \u00e7ok al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k durumlarda m\u0131 yoksa \u00e7ocu\u011funuzun duygusal kaynaklar\u0131n\u0131 t\u00fcketen durumlarda m\u0131 olu\u015fuyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar?<\/p>\n Neden baz\u0131 \u00e7ocuklarda anksiyete kendini \u00f6fke \u015feklinde g\u00f6sterir?<\/strong><\/p>\n Anksiyete genellikle \u00e7ekingenlik ya da yap\u0131\u015f\u0131k olma haliyle ili\u015fkilendirilir ama kendini her zaman bu \u015fekilde g\u00f6stermez. Psikolojik d\u00fcrt\u00fc ise ayn\u0131d\u0131r: Tehdit alt\u0131ndaki bir beyin. Ancak beyin ka\u00e7mak yerine sava\u015fa girer. Ortada endi\u015fe edilecek bir durum olup olmad\u0131\u011f\u0131 fark etmez. Beyin sorun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsa, bu sanki do\u011fruymu\u015f gibi davran\u0131r.<\/p>\n Kayg\u0131l\u0131 bir beyin \u00e7ok korumac\u0131 bir beyindir ve hi\u00e7 gerek olmasa da alarma basma konusunda daha h\u0131zl\u0131 davranacakt\u0131r. Bu; al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k durumlara ya da insanlara, oyun park\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalara, ele\u015ftiriye, hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ya da utanma tehdidine yani k\u0131sacas\u0131 k\u00f6t\u00fc bir \u015fey olmak \u00fczereymi\u015f hissini tetikleme potansiyeline sahip her \u015feye kar\u015f\u0131 tepki olarak ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n \u201cSava\u015f tepkisi\u201d, beynin, potansiyel olarak zararl\u0131 hissettiren bir durumla ba\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in gen\u00e7 bir v\u00fccuda gerekli fiziksel kaynaklar\u0131 vermesinin \u201cdo\u011fal\u201d bir yoludur. O kadar h\u0131zl\u0131d\u0131r ki, tehdidin ger\u00e7ekli\u011fini bilin\u00e7li bir \u015fekilde ele almak i\u00e7in hi\u00e7 zaman olmaz.B\u00fcy\u00fcmenin bir par\u00e7as\u0131 olarak \u00e7ocuklar kendilerini d\u00fczenli olarak, d\u00fcnya ve i\u00e7indeki insanlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in y\u00f6ntemler \u00f6\u011frenmek ve uzla\u015fmada bulunmak zorunda olduklar\u0131 al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k durumlar\u0131n i\u00e7inde bulurlar. Onlar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 yeti\u015fkinler olmaya do\u011fru g\u00f6t\u00fcren duygusal ve sosyal becerileri b\u00f6yle \u00f6\u011frenirler. Ancak kayg\u0131l\u0131 bir beyin i\u00e7in bu, her seferinde bir sorundur! \u00dczerlerinde beklenti yaratan ve kendi kaynaklar\u0131n\u0131 a\u015fan her \u015fey, kayg\u0131y\u0131 tetikleme potansiyeline sahiptir.<\/p>\n T\u0131pk\u0131 ka\u00e7ma tepkisindeki gibi (\u00e7ekingenlik, yap\u0131\u015fkanl\u0131k), sava\u015f tepkisi de tehdit alt\u0131nda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen bir beynin otomatik bir tepkisidir. Bu, \u00e7ocuklara bunu kontrol etmeyi \u00f6\u011fretemeyece\u011fimiz anlam\u0131na gelmez, kesinlikle bunu yapabilirler, ama \u00f6nce ne oldu\u011funu anlamalar\u0131 gerekir.Hayatlar\u0131ndaki yeti\u015fkinler olarak, agresif ve y\u0131k\u0131c\u0131 bir \u00e7ocu\u011fun alt\u0131nda, g\u00fcven ve huzur arayan kayg\u0131l\u0131 bir \u00e7ocuk yatt\u0131\u011f\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na a\u00e7\u0131k olmam\u0131z \u00e7ok \u00f6nemlidir. E\u011fer anksiyete i\u015f ba\u015f\u0131ndaysa, agresyonu k\u00f6t\u00fc bir davran\u0131\u015f olarak ele almak, durumu her zaman alevlendirir. Di\u011fer taraftan durumu anksiyete olarak ele almak, onlara \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in kendi yollar\u0131n\u0131 bulmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak deste\u011fi ve y\u00f6ntemleri vermemizi sa\u011flar. Ayr\u0131ca bu, onlara hayatlar\u0131n\u0131n geri kalan\u0131nda \u201ciyi\u201d olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak hayati beceriler \u00f6\u011fretir.<\/p>\n Yaz\u0131n\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde neler var:<\/strong> Anksiyete odakl\u0131 agresyonla ba\u015fa \u00e7\u0131kman\u0131n pratik yollar\u0131, \u00e7ocuklar kayg\u0131yla ilgili neler bilmeli, \u00e7\u00f6z\u00fcmler ve \u00f6neriler\u2026<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kayg\u0131 bazen a\u015f\u0131r\u0131 aldat\u0131c\u0131 olabilir. \u00c7ocuklarda, daha tipik belirtileri olan \u00e7ekingen davran\u0131\u015ftan ve yap\u0131\u015f\u0131k olma halinden uzakla\u015f\u0131p kendini \u00f6fke krizleri, sinir krizleri ve agresyon olarak g\u00f6sterebilir. Sanki anksiyete ile ba\u015fa \u00e7\u0131kmak yeterince zor de\u011filmi\u015f gibi! \u00c7ocuklar kayg\u0131l\u0131 bir beynin etkisi alt\u0131nda olduklar\u0131nda, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmakla ilgisi bile olmaz. Bunlar genellikle yanl\u0131\u015f \u015feyi yapmak istemeyen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1973,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"image","meta":{"footnotes":""},"categories":[55,52],"tags":[81,83,82],"class_list":["post-1972","post","type-post","status-publish","format-image","has-post-thumbnail","hentry","category-duygular","category-ebeveyn-rehberi","tag-kaygi","tag-kaygi-nedir","tag-kaygili-cocuk","post_format-post-format-image"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1972"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3239,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1972\/revisions\/3239"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.codelama.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}